Mimar Sinan’ın Ustalık Eseri: Selimiye Cami

Tarihe ölümsüz mimari eserleri ile imza atmış Mimar Sinan’ın 80 yaşındayken tamamladığı ve “ustalık eserim” diye ilan ettiği Selimiye Cami, barındırdığı ayrıntıları, mühendislik harikası özellikleri, el işçiliği başarısı ile Osmanlı mimarisinin baş tacı.

Tarihi öneminin yanında sanatsal karakteri, büyüleyici atmosferi ile de yerli veya yabancı ziyaretçiler tarafından hayranlıkla karşılanıyor. 4 zarif minaresi, devasa kubbesi ve görkemli duruşuyla Selimiye, 2011 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dâhil edildi.

Edirne şehir merkezinde tüm görkemiyle bizi karşılayan bu yapıyı ziyaret etmeden önce mutlaka araştırmalı ve ayrıntıları kaçırmamalısınız. Çünkü Selimiye Cami hakkında bilmeniz gereken çok şey var.

Selimiye Cami Nerede?

Selimiye Cami, az önce de belirttiğimiz gibi Edirne’de bulunuyor. Cami, şehrin merkezinde. Şehir merkezinin hemen her yerinden görünen minareleriyle bu cami şehrin ikonu. Cami İstanbul’a oldukça yakın. Bunun için yolunuz İstanbul’a düştüğünde Edirne’deki bu güzelliği gezi planınıza eklemek gayet makul bir fikir olacak.

Onu En Başından Keşfedelim: Selimiye Cami’nin Tarihi

Selimiye Cami hakkında bilgi vermek için biraz dikkatli olmak gerekiyor. Çünkü bu cami hakkında birçok ayrıntı bulunuyor, genelden özele gidecek olursak konuyu en başından aktarmamız gerekecek.

Selimiye Cami adından da tahmin ettiğiniz üzere 2. Selim tarafından yaptırılmış. Bu işin sorumluluğunu zamanın en başarılı mimarı Mimar Sinan almış. Mimar bu sorumluluğu o kadar önemsemiş ki tam 6 yıl boyunca Selimiye Cami’yi odağında bulundurmuş. Böylece Selimiye Cami, 1569- 1575 yılları arasında tamamlanmış. Mimar Sinan, Selimiye Cami’nin konumunun özellikle bugünkü yerinde olmasını istemiş. Uzun minareleri ile Edirne şehir merkezine dahi gelmeden her yerden görünebiliyor.

Mimari Harikalarıyla Selimiye Cami Özellikleri

İşte, bahsetmekten en çok mutluluk duyduğumuz alana geldik. Selimiye Cami, o kadar incelikle tasarlanmış muazzam bir yapı ki özelliklerini anlatmaya doyamıyoruz.

Caminin en dikkat çeken özelliklerinden birini minareler taşıyor. Camide 4 tane minare bulunuyor, bu minareler uzunluğu ve inceliği ile dikkat çekiyor. Caminin minarelerinin uzunluğu alemleri dahil 85,67 metre. Minarelerin mümkün olabildiğince ince olmasına rağmen bu kadar sağlam durabilmesi, ziyaretçileri şaşırtan özelliklerden. Minarelerde dikkat çeken bir diğer şey ise her birinde birbiriyle çakışmadan ayrı ayrı şerefelere ulaşan üçer merdivenin bulunması.

42,30 metre yüksekliği ve 31,30 metre çapıyla Selimiye Cami’nin kubbesi, yapının görkemli duruşunda büyük rol üstleniyor. Bu kubbenin büyüklüğü ve derinliği caminin içine girildiğinde daha bariz görünüyor. Bu devasa kubbeyi tam 8 sütun destekliyor. Bu sütunların işi zor çünkü taşıdıkları kubbe tam 2000 ton ağırlığında. Bu kadar büyük bir alanın tek bir kubbede toplanması oldukça ilginç değil mi?

Caminin içinden kubbeye baktığımızda, muhteşem işlemeleri görebiliyoruz. İncelikle yapılmış ve renk uyumları, işçilikleriyle bize kendine hayran bırakan bu sanatsal işlemeler, Selimiye Cami’nin en güzel ayrıntılarından. Ayrıca taş, mermer, çini, ahşap ve sedef gibi süsleme özellikleri caminin hemen her yerinde bulunuyor.

Camide bulunan çiniler, 16. yy çiniciliğinin en güzel örnekleri olma özelliğini taşıyor. Sır altı tekniğiyle İznik’te yapılan bu çinileri; mihrap duvarında, minber köşk duvarında, hünkâr mahfili duvarlarında, kadınlar mahfilinde, kemer köşelikleri ve kıble yönündeki pencere alınlıklarında görebilirsiniz.

Özellikle mermer mihrabın sivri kemerliğine dikkat etmenizi tavsiye ederiz. Lacivert üzerine beyaz sülüsle, bir ayet taşıyan bu çini etrafında; kırmızı, mavi, yeşil renkli şakayıklar, bahar ağaçları, çiçekli panolar, bahar dallarıyla hayranlık uyandıracak bir manzaraya sahip.

Camide bir de müezzin mahfili dikkat çekiyor. Çünkü kendisi en iyi ceviz ağacı örneklerinden. Ceviz ağacının üzerine yapılan işlemeler, dakikalarca kendini izletmeyi başarıyor.  Bu mahfilin tavanında bir çark-ı felek bulunuyor. Bu çark-ı felek, caminin sonsuza kadar ayakta kalması dileğinin temsili.

Selimiye Cami’deki Ters Lale Sembolü Ne Anlama Geliyor?

Selimiye Cami çinilerinin dikkat çektiğini söylemiştik. Çinilerinde 101 ayrı lale motifi kullanılmış fakat çinilerin dışında mermere işlenen bir sembol ayrıca dikkat çekiyor. Caminin müezzin mahfilinin mermer ayaklarından birinde yer alan ters bir lale motifi bulunuyor. Bu motif hakkında birçok rivayet var. Rivayetlerden biri, caminin yapılacağı arsanın üzerinde bir lale bahçesi bulunuyormuş. Arsa sahibi arsanın satılmasını istemediği için birçok zorluk çıkarmış ve sonunda ikna olmuş. Bazı tarihçilere göre, ters lale artık olmayan lale bahçesine ve bu süreçte yaşanan sıkıntıları temsil ediyor. Ters lalenin Mimar Sinan’ın o günlerde hastalanan ve ölen torunu Fatma’yı temsil ettiği de düşünülüyor.