Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde Bulunan Eserleri

İnsanlık tarihinin bilinenlerini değiştirerek tarihin yeniden yazılmasına neden olan antik miraslar, geçmişimize olduğu kadar geleceğimize de ışık tutuyor. UNESCO’nun koruma altına aldığı dünya miraslarına adını yazdıran bu eserlerin her biri, bambaşka bir hikâyeye sahip. Dünyanın bilinen ilk tapınağı Göbeklitepe’den dünyanın 7 harikasından biri olarak kabul edilen Artemis Tapınağı’na kadar 18 mirası ile listede yerini alan Türkiye’de tarihin görkemli dünyasını keşfedebilirsiniz.

Türkiye’nin UNESCO Listeli Yerleri

Tarihî izlerinin yanı sıra kültürel etkileriyle de ülkemizin ne kadar zengin olduğunu kanıtlayan güzellikteki bu eserler, insanlık yaşamının uzun yolculuğunu gözler önüne seriyor. Binlerce yıldır bu topraklar üzerine kurulan ya da kendilerine yaşam alanları oluşturan medeniyetlerin birçoğu tarihin akışında önemli rol oynadı. İşte Türkiye’nin, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen 18 mirası.

Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası, Sivas (1985)

Anadolu coğrafyasının en güzel dinî yapılarından biri olarak kabul edilen bu görkemli cami, Sivas’ın Divriği ilçesinde yer alıyor. Benzersiz taş işçiliği ve motifleri ile hayranlık uyandıran caminin her bir detayı incelemeye değer. Mengücekoğulları döneminde yaptırılan cami, Ahmet Şah ile birlikte eşi Turan Melek’in isteği ile inşa edilmiş. İbadethane ve darüşşifa olarak kullanılan yapının 1228-1229 yılları arasında yapıldığı biliniyor. Camiyi ziyaret ettiğinizde özellikle de kapıları üzerinde yer alan motifleri incelemenizi öneriyoruz. Özellikle de ‘’Cennet Kapısı’nın üzerinde yer alan cennet motifi işlemelerini gördüğünüzde, caminin neden UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde olduğunu daha iyi anlayacaksınız.

Nemrut Dağı, Adıyaman (1987)

Nemrut Dağı’nın zirvesinde, dünya tarihinin en etkileyici miraslarından biri binlerce yıldır zamana meydan okuyor. Adıyaman’ın sınırları içinde yer alan bu dağ, 2150 metre yüksekliğinde bulunan devasa heykelleri ile ünlü. Bilinene göre Kommagene Kralı olan I. Antiochos’un yaptırdığı bu anıtlar, atalarına ve tanrılarına olan minnettarlığını ve sadakatini göstermek amacı ile yapılmış. Boyları yaklaşık 10 metreyi bulan ve kireç taşından yapılan bu dev heykeller, insan ve kartal silüetlerinden oluşuyor. Dünyanın dört bir yanından ziyaretçilerin geldiği Nemrut Dağı’nda gün doğumunun ya da gün batımının eşsiz manzarasına da tanık olmak gerek.

Hierapolis- Pamukkale, Denizli (1988)

Bembeyaz travertenleri ile dünyanın en ünlü doğal güzelliklerinden biri olarak kabul edilen Pamukkale, aynı zamanda eşsiz bir tarihî mirasa da sahip. Travertenlerin arka kısmında kalan alan, Genç Helenistik dönemde yaşamın sürdüğü Hierapolis Antik Kenti’ne ev sahipliği yapıyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne 1988 yılında giren Pamukkale hem tarihî hem de doğal güzellik olduğu için ayrı bir öneme sahip. Şifalı antik Roma havuzları, agorası, devasa tiyatrosu ve tapınaklarını görebileceğiniz Pamukkale’de bir dönemler Frigya’nın başkenti olan şehrin sokaklarını dolaşabilirsiniz. Hierapolis ve Pamukkale’nin ziyaret saatlerini ve giriş ücretlerini buradan kontrol edebilirsiniz.

Xanthos- Letoon, Antalya- Muğla (1988)

Akdeniz’in önemli antik kentlerinden olan Xanthos ve Letoon Antalya’nın sınırları içinde yer alıyor. 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen antik kentlerin her ikisi de Likya döneminin izlerini taşıyor. Teke Yarımadası üzerinde hakimiyet süren Likyalılar, özellikle Ege ve Akdeniz Bölgesi’nde bize birçok tarihî miras bırakmış. Xanthos kenti M.Ö 2. yüzyılda Likya Birliği’ne başkentlik yapmış önemli bir şehir. Letoon ise Roma döneminden kalan Artemis ve Apollon Tapınakları ile oldukça ünlü. Xanthos Antik Kenti’nin giriş ücreti ve güncel saatlerine buradan, Letoon Antik Kenti’ne ise buradan bakabilirsiniz.

Safranbolu, Karabük (1994)

Tarihî dokusu, dar sokakları ve ahşap evleri ile hayranlık uyandıran Safranbolu, Homeros’un İlyada Destanı’na dahi konu olmuş. Destanda Paflagonya olarak geçen bölge, coğrafi konumundan dolayı tarih boyunca her zaman önemli yerleşimlerden biriydi. 14. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Avrupa ve Asya ticaretinin önemli yollarından biri olan Safranbolu, safranı ve lokumuyla da ünlü. 1994 yılından UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne, sit alanı olarak kentin tamamı dahil edilmiş. Karabük’ün merkezine de sadece 10 dakikalık uzaklıktaki Safranbolu’nun tarihî ve kültürel zenginliğini her sokağında hissetmek mümkün.

Truva Arkeolojik Alanı, Çanakkale (1998)

Çanakkale’nin tarihe tanıklık eden topraklarında, geçmişi 3 bin yıl öncesine kadar dayanan büyük bir antik alan yer alıyor. Dünyanın en önemli savaşlarından biri olarak tarih kitaplarına ve destanlara adını yazdıran Truva Savaşı’nın gerçekleştiği topraklar, günümüzde ören yeri olarak ziyaret edilebiliyor. Homeros’un İlyada Destanı’nda bahsettiği kent, 1998 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilmiş. Antik alanın içerisinde 9 ayrı katmandan oluşan yaşam alanları bulunuyor. Geçmişi M.Ö 3000’li yıllara kadar dayanan kentte, Tunç Çağı’nın izlerini dahi görmek mümkün. Truva efsanesini keşfe çıkmak için, antik alanın içerisinde yer alan Troya Müzesi’ni de gezmeyi unutmayın. Ören yerinin giriş ücretlerine ve ziyaret saatlerine buradan bakabilirsiniz.

Edirne Selimiye Cami ve Külliyesi, Edirne (2011)

Dünya tarihine yön veren 600 yıllık imparatorluk Osmanlı’nın başkentlerinden biri olan Edirne, tarihin en görkemli camilerinden birine de ev sahipliği yapıyor. Mimar Sinan’ın da ‘’Ustalık eseri’’ olarak bahsettiği Selimiye Cami, şehrin en önemli simgesi. 85 metre uzunluğundaki ince minareleri, çini işlemeleri ve zarafeti ile ziyaretçilerini büyüleyen cami, 1568 yılında dönemin padişahı II. Selim’in isteği ile inşa edilmiş. 2011 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu ihtişamlı camiyi, ibadet saatleri dışında ziyaret edebilirsiniz.

Çatalhöyük Neolitik Alanı, Konya (2012)

1960’lı yıllarda Konya’nın Çumra ilçesinde keşfedilen tarihî alan, bulunduğu günden beri büyük yankı uyandırarak tarihin bilinen geçmişini değiştirmeyi başardı. Neolitik dönemden günümüze kadar ulaşabilen Çatalhöyük, ilk yerleşik hayata geçen insanlığın tarihini gözler önüne seriyor. Yaşamını toprağı ekerek, tarımla geçirmeye başlayan toplumun, günlük yaşantısını en net görebileceğiniz yer burası. Birbirine yapışık şekilde bir kompleks halinde inşa edilen evler, kapı yerine çatıdan girilen yaşam şekliyle de dikkat çekiyor. 2012 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Çatalhöyük’ün güncel ziyaret saatlerini ve giriş ücretlerini buradan teyit edebilirsiniz.

Bursa ve Cumalıkızık, Bursa (2014)

Osmanlı’nın ilk başkenti olan Bursa, imparatorluğun doğduğu yer olarak tarihe adını yazdırdı. İpek Yolu üzerinde yer alan ve coğrafi konumu nedeniyle ticaretin merkezlerinden biri haline gelen Bursa, büyük çarşıları, hanları ve kervansarayları ile kentin bir dönemler ne kadar güçlü bir ekonomiye sahip olduğunu kanıtlıyor. Orhan Gazi’nin 1326 yılında fethettiği şehrin dört bir yanında Osmanlı’dan günümüze kalan ihtişamlı yapıları görmek mümkün. Ama özellikle de Uludağ’ın eteklerinde yer alan Cumalıkızık Köyü bambaşka bir dokuya sahip. 700 yıllık tarihi ile 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen köy, her sene binlerce turisti ağırlıyor.

Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı, İzmir (2014)

Binlerce yıl boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan Ege Bölgesi’nin en önemli antik kentlerinden birisi de İzmir’in Bergama ilçesinde yer alıyor. Helenistik dönemden Osmanlı İmparatorluğu’na kadar birçok medeniyetin izlerini taşıyan Bergama, Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı ile 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne adını yazdırdı. Parşömen kağıdının doğduğu yer olarak bilinen Bergama’nın eski adının Pergamon olduğu da biliniyor. Antik şehrin içerisinde Zeus Tapınağı, kütüphane, Athena Tapınağı ve Agora gibi birçok tarihî miras yer alıyor. Roma ve Osmanlı döneminin izlerini de görebileceğiniz antik kenti ziyaret etmeden önce güncel giriş ücretlerini ve saatlerini buradan öğrenebilirsiniz.

Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri, Diyarbakır (2015)

Diyarbakır’ın kalbinde şehri saran surları ile tarihe meydan okuyan Diyarbakır Kalesi 7 bin yıllık köklü bir geçmişe sahip. Kalenin surlarının hemen karşısında yer alan büyük Hevsel Bahçeleri ise 8 bin yıllık tarihi ile 30’u aşkın medeniyete ev sahipliği yapmış bir yer. 5 kilometrelik uzunluğuyla görenleri kendine hayran bırakan kalenin görkemi ile büyülenirken, Hevsel Bahçeleri’nin yemyeşil doğası ile huzur bulabilirsiniz. Çeşit çeşit hayvan ve bitki türlerine ev sahipliği yapan bu geniş bahçe, tarımsal değerinin yanı sıra, şehirde hüküm süren medeniyetlerin izleri ile aynı zamanda büyük bir tarihî miras.

Efes, İzmir (2015)

“Dünyanın 7 Harikası”ndan biri olarak da kabul edilen Artemis Tapınağı’na ev sahipliği yapan Efes Antik Kenti, günümüzde Türkiye’nin en popüler turistik merkezlerinden biri. Antik İyonya Bölgesi olarak da bilinen kent, İzmir’in Selçuklu ilçesinde yer alıyor. Her yıl binlerce turistin ziyaret ettiği antik alan, geçmişi 9 bin yıl öncesine kadar dayanan Ephesus şehrinin izlerini taşıyor. Antik dönemin en önemli liman kenti olarak yaşamın sürdüğü şehirde, Celsus Kütüphanesi, Antik Tiyatro ve Hadrian Tapınağı gibi yapıları da görebilirsiniz. Yılın her dönemi ziyaret edebileceğiniz antik kentin ziyaret bilgilerine buradan ulaşabilirsiniz.

Ani Arkeolojik Alanı, Kars (2016)

Kars’ın köklü tarihinin en güzel örneklerinden biri olan Ani Arkeolojik Alanı, eski çağlardan günümüze kadar ulaşmış eşsiz bir bölge. Antik alan üzerinde yer alan tarihî yapıların her biri başka bir dönemin ve medeniyetin izlerini taşıyor. Ani Harabeleri’nin bulunduğu bölgede 40 kilise, şapel ve birçok anıt mezar yer alıyor. 16. yüzyıla kadar yaşamın sürdüğü bilinen Ani Harabeleri’nin içerisinde, Tigran Honents Kilisesi, Fethiye Cami, Selçuklu Kervansarayı ve Bakireler Manastırı gibi birçok yapıyı görebilirsiniz. Arkeolojik alan yaz döneminde 08.00-19.00, kış döneminde ise 08.00-17.00 saatlerinde ziyarete açık.

Aphrodisias, Aydın (2017)

Aydın’ın Karacasu ilçesinde yer alan Aphrodisias Antik Kenti, ismini Yunan mitolojisinin güzellik ve aşk tanrıçası olan Afrodit’ten alacak kadar güzel bir kent. Ünlü Türk fotoğrafçı Ara Güler’in keşfettiği ve 1961 yılında Arkeolog Kenan Tevfik Erim’in ortaya çıkardığı antik kentin geçmişi, M.Ö 6. yüzyıla kadar dayanıyor. Roma döneminden kalan mimari yapıları ve antik kalıntıları ile dikkat çeken kent, 2017 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yerini aldı. Afrodisias Antik Kenti’nin ziyaret saatlerinin ve giriş ücretlerinin bilgisine buradan ulaşabilirsiniz.

Göbeklitepe, Şanlıurfa (2018)

12 bin yıl öncesine dayanan geçmişi ile yakın zamanda keşfedilerek dünya tarihini değiştiren Göbeklitepe, tarihin sıfır noktası olarak da adlandırılıyor. 1995 yılında kazı çalışmalarına başlanan antik alanda, İngiltere’deki Stonehenge’den tam 7 bin yıl daha eski olduğu anlaşılan bir tapınak ortaya çıkarıldı. Dünyanın en eski tapınağı olarak tarihe adını yazdıran Göbeklitepe’de kazı çalışmaları halen devam ediyor. Şanlıurfa sınırları içinde yer alan tapınak, 2018 yılında da UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yerini aldı. Ören yerinin ziyaret saati ve ücret bilgisine buradan bakabilirsiniz.